Adrian Markowski - autor, twórca, sąsiad...

PROMOCJA! na książki

2009-09-04T19:18:00.002+02:00

Promocja na książki!
Na stronie Wydawnictwa Nowy Horyzont pojawiał się niepowtarzalna okazja zakupienia do końca września książek Adriana Markowskiego - Sąsiady oraz Uślubieni po śmiesznie niskich cenach - 12 zł

więcej szczegółów na stronie:

NH

książki są idealne na prezent dla osoby pełnoletniej, gdyż autor posługuje się niewybrednym językiem. idealne dla miłośników twórczości Mrożka i Ionesco.

Adrian w TEA LADY, 18 czerwca o godzinie 17:00

2009-06-14T19:43:00.001+02:00

Targi Książki 2009 - Adrian podpisuje UŚLUBIONYCH

2009-05-22T01:39:00.003+02:00

23 maja (sobota) 2009 roku, o godzinie 16:00, na stoisku ARS POLONY (organizator targów) Adrian Markowski będzie podpisywał swoją najnowszą książkę "UŚLUBIENI". Zapraszamy do spotkania się z autorem :), to niepowtarzalna okazja do zdobycia autografu, zrobienia sobie zdjęcia, porozmawiania.....

Sektor A, stoisko 172
Pałac Kultury i Nauki w Warszawie.

Recenzja SĄSIADÓW Z FORUM INTERNETOWEGO

2009-03-27T19:46:00.002+01:00

źródło: http://www.darkplanet.pl/Adrian-Markowski-Sasiady-33116.html

Zagłębienie się w świat "Sąsiadów" może być niebezpieczne, ponieważ by zrozumieć zasady rządzące tym światem, czytelnik winien przede wszystkim zostawić za jego progiem zasady logicznego myślenia, którymi kieruje się w życiu codziennym. W przedziwnym świecie "Sąsiadów" nic nie jest tym, czym się na pierwszy rzut oka zdaje - puszysty, biały królik może nagle okazać się mordercą-koneserem ludzkiego mięsa, własna żona zmienić się w osobę zupełnie obcą, zaś niedawno zmarły sąsiad będzie krążyć po mieście nieświadomy faktu, że przecież już nie żyje.

Mało atrakcji? Wejdźmy dalej - oto nadchodzi koniec świata, żona ugotowała ci na obiad najlepszego przyjaciela, zaś wszyscy znajomi z zaciętością króliczą po kątach. Zaczyna ci się kręcić w głowie, przestajesz rozpoznawać bliskich, na poprawę humoru nie działa nawet porządny kęs pasztetowej - świat po prostu zmienił się w wariatkowo. Uciec ci się z niego nie uda, bo wszystko kręci się w kółko, plączą ci się nogi a sąsiad wylewa ci na głowę gar wrzątku.

Przyjemnie? Nawet bardzo przyjemnie - im bardziej wchodzisz w to wariatkowo tym bardziej ci się ono podoba. I tylko przy końcu czytania robi się smutno, że to już, że już nie ma więcej stron.

Echhhh, doskonała książka - silna niczym film "Snatch" i wesolutka jak uśmiech Jokera w "Batmanie". Polecam, bardzo polecam, po trzykroć polecam.

A na koniec - link, który wszystkich zainteresowanych książką odeśle do próbki sąsiadowego humoru:

mistycy.blox.pl/2007/10/Adrian-Markowski-Sasiady-KOT

Wydawca: Nowy Horyzont (2007)

OPINIA UŻYTKOWNIKA FORUM:

Dawno takich opowiadań, które po przeczytaniu zapadły w pamięć, nie czytałem do czasu gdy poznałem "Sąsiadów" autora gry planszowej "Magia i Miecz". Piękny język, bardzo szalenie i dowcipnie obrazy wykreowane, ni to magicznej, ni to szarej rzeczywistości. Co najważniejsze - opowiadania króciutkie. Powodują wybuch śmiechu, czasami szok mózgu, czasami wyobraźnia czytelnika szwankuje i trudno zrozumieć świat wykreowany przez Markowskiego. Ale po przeczytaniu tej pozycji - człowiek dochodzi do wniosku , że znalazł kawałek swojego świata, myśli, dźwięków, właśnie w tych opowiadaniach.

Dziękuję Autorce tej recenzji, która przecież zapoznała mnie z tym światem. Już nie mogę się doczekać kolejnych tworów tegoż autora. I kolejnych "króliczych opowiadań".

UŚLUBIENI w Maglu

2008-11-18T23:36:00.001+01:00

Artykuł o UŚLUBIONYCH
http://www.magiel.waw.pl/artykul,729.html

Ślub dał, niech da teraz odślub!

Adrian Markowski
Uślubieni
Wydawnicwtwo: Nowy Horyzont

Magda Dubrawska

Jak to mawiają, nie wchodzi się dwa razy do tej samej rzeki. Nie recenzuje się dwa razy tego samego autora? Bo co nowego mogę napisać o kontynuacji książki, która niezbyt mnie urzekła (o czym pisałam w poprzednim numerze MAGLA - polecam zapoznać się dla porównania)? Co nowego, innego może mnie w niej spotkać? Autorska ręka ta sama, takoż głowa, nawet okładka podobna, jak nic część kolejna, sequel. A tu apetyczny befsztyczek, już nie kotlet mielony. A dlaczego? A to proszę czytać dalej.

Po pierwsze i najważniejsze. Markowski absolutnie nie stracił językowego polotu-bełkotu. Wyśmienicie kaleczy składnię, zdania z logiką mają niewiele wspólnego - zaiste ekstrakt buszujących w zbożu myśli sąsiada, uślubionego czy uślubionej. A skoro uślubić, to dlaczego nie rozślubić? Jeśli daje się ślub, co stoi na przeszkodzie by dać odślub? No po prostu SMA-KA-TA! A tu taki perlisty cytat na zachętę: ?(?) jakbym tak samo nie żył jak on, to, z żoną, w domu, nie mógłbym przecież nie wytrzymać, potem jeszcze myślałem. I że, jak jeszcze nie wytrzymać z nią, w domu, mogę, to przecież nie mam tak źle?. Rewelacja!

A teraz o treści słów kilka. Kilka, ale kluczowych, bo właśnie treść pozwoliła mi przekonać się do prozy Markowskiego, wszak język, który chwaliłam już w ?Sąsiadach?, to nie wszystko. Autor jakby zrezygnował z makabreski na rzecz soczystej groteski. Opowiadania nadal są dość mocne, ale nie odpychają, nie powodują mdłości. Obnażają, na pierwszy rzut oka, irracjonalne ludzkie zachowania, często niezrozumiały upór (opowiadanie ?Wieczne odpoczywanie?), mechanizm oceny czy się komuś przewróciło w głowie, czy jednak nie (?Kotograj? - obowiązkowo!). Panie Adrianie, lubię pana prozę.

Recenzja SĄSIADÓW - Grzegorza Królikiewicza

2008-11-09T21:42:00.002+01:00

Zdaniem Adriana Markowskiego:

Wydane w 2007 r. "Sąsiady" doczekały się kilku recenzji. Co prawda, były to recenzje bardzo pozytywne, jednak nie całkiem - ujmijmy to w ten sposób - zgodne z moimi własnymi wyobrażeniami o tym, co napisałem.Jestem natomiast niezmiernie wdzięczny za krótką recenzję panu Grzegorzowi Królikiewiczowi, reżyserowi, którego poglądy na sztukę filmową bardzo sobie cenię. Tylko w tej jednej recenzji, kwestia formy (a nie treści) została postawiona na pierwszym planie. Fragment tej recenzji znalazł się na okładce tomu „Uślubieni”.

Recenzja do przeczytania na stronie autora: Recenzja

"Pies" - opowiadanie pochodzące z tomu "Uślubieni"

2008-11-09T21:32:00.004+01:00

Opowiadanie do przeczytania na stronie autora, Adriana Markowskiego: "PIES"

na zachętę fragment :)

"(...)To mi się zaraz lepiej zrobiło, bo pomyślałem, że pies sąsiada wyć już dziś dłużej nie będzie. Ale w nocy trutkę i tak za ubikacją położyłem. Nie zjadł dziś, to zje jutro. Czekać mam, aż następny raz głowa mnie będzie bolała? Następnego dnia z samego rana się obudziłem, głowa mnie nie boli, pies nie wyje. Sąsiadka za to, słyszę, wyje jak opętana. Zwariować, myślę, można. Na ławkę, na podwórko do kamienicy sąsiedniej z samego rana przecież siedzieć nie pójdę! To tylko głowę poduszką przykryłem i o trutce, co za ubikacją na psa sąsiadów czeka, sobie pomyślałem. Poczekałem aż sąsiadka wyć przestała, poduszkę z głowy zdjąłem. Dlaczego tak wyła, myślę. Z łóżka wstałem, bo przecież nie zasnę. Drzwi się, słyszę, na górze otwierają. Sąsiad albo sąsiadka na dół, słyszę, po schodach schodzi(...)".

Nowa Książka Adriana - "Uślubieni"

2008-10-22T20:38:00.004+02:00

Tytuł: Uślubieni
Autor: Adrian Markowski
Wydawnictwo: Nowy Horyzont AW

„Uślubieni” to mroczna i zarazem groteskowa kontynuacja „Sąsiadów”, nominowanych w 2007 r. do nagrody Srebrnego Kałamarza. Znajdujemy tutaj te same, oglądane w krzywych zwierciadłach, obrazy międzyludzkich relacji. Niby złośliwy demiurg, stojący na zaciemnionej scenie, autor ukazuje nam fragmenty rzeczywistości, zamieszkiwanej przez istoty, budzące
w równym stopniu śmiech, co grozę – przez nas samych.

Adrian Markowski to jeden z najbardziej zaskakujących współczesnych polskich prozaików. Jego dotychczasowe książki wyzywająco odbiegają od powszechnie stosowanych schematów, przełamują przyzwyczajenia czytelników, konfrontują ich z całkiem nową formą i językiem. Takie pisarstwo stawia odbiorcy wysokie wymagania, jednak w przypadku książek Markowskiego nagroda za wysiłek jest naprawdę sowita – zaprawiony sceptycyzmem, błyskotliwy dowcip, połączony z pozbawioną skrupułów ironią, kryją głęboką refleksję nad duchowym ubóstwem
i intelektualnym prymitywizmem współczesności.

Oficjalny Blog Adriana Markowskiego

2008-09-27T19:19:00.001+02:00

Zapraszam Wszystkich serdecznie na blog Adriana Markowskiego

http://adrianmarkowski.blogspot.com/

Puzzle z SĄSIADAMI

2008-03-25T20:27:00.004+01:00

provided by flash-gear.com

Srebrny Kałamarz - rozstrzygnięcie!

2008-03-16T21:56:00.004+01:00

Gratulujemy pani Lidii Amejko zdobycia Nagrody! :))

Nominacja dla Adriana do Nagrody "Srebrny Kałamarz"

Zdjęcia z Ceremonii wręczenia Nagród w Salonie Muzycznym FRYDERYK można obejrzeć na stronie Wydawnictwa NOWY HORYZONT :

ZDJĘCIA

Książki nominowane do Nagrody Srebrnego kałamarza 2007

2007-12-10T19:55:00.001+01:00

Lista książek nominowanych do Nagrody Srebrnego Kałamarza 2007
(kliknij, aby zobaczyć powiększenie)

Zdjęcia Adriana z 18 Krajowych Targów Książki

2007-12-10T15:08:00.000+01:00

Link do oficjalnej galerii Wydawnictwa Nowy Horyzont (gdzie można obejrzeć wszystkie zdjęcia z Targów)

poniżej kilka wybranych przeze mnie fotografii:

Adrian, nominowany do nagrody Srebrnego Kałamarza przez Fundację Zielona Gęś, próbuje zaprzyjaźnić się i oczarować .... zieloną gęś :)

Adrian z panią Agnieszką Fitkau - Perepeczko

Adrian znów częstuje fanów pasztetową :)

Krajowe Targi Książki w Warszawie

2007-11-22T23:31:00.000+01:00

Zbliżają się 18. Krajowe Targi Książki w Warszawie. Odbędą się one w Pałacu Kultury i Nauki. Weźmie w nich udział 120 pisarzy oraz ok. 90 wydawców.

Pierwszego dnia targów, w piątek, z czytelnikami spotkają się m.in. Krystyna Sienkiewicz, Hanna Bakuła, Michał Ogórek i Ernest Bryll. W sobotę gośćmi targów będą m.in. Krystyna Siesicka, Rafał Ziemkiewicz, Jacek Żakowski, Katarzyna Herbert, Jerzy Pilch, Anna Świderkówna, Jarosław Marek Rymkiewicz i Eustachy Rylski. Dzień później na targowych stoiskach będzie można spotkać m.in. Joannę Papuzińską, Julię Hartwig, Władysława Bartoszewskiego i Marię Janion.

W Sobotę 8 XII o godzinie 13:00 oraz w Niedzielę 9 XII o godzinie 13:00 na stoisku Ars Polony podpisywać swoje książki będzie także Adrian Markowski. Swoich fanów znów będzie częstował własnoręcznie zrobionymi kanapkami z pasztetową. :)

"To nie będzie tylko kiermasz książki, ale jej święto, festiwal literacki" - podkreślił Andrzej Pieniak, dyrektor Targów.

Organizatorem targów jest wydawnictwo Ars Polona S.A. Patronat nad nimi objęli minister kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski oraz prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.

Godziny otwarcia targów:
piątek 8.12.2006 - 10.00 - 18.00,
sobota 9.12.2006 - 10.00 - 18.00,
niedziela 10.12.2006 - 10.00 - 17.00.

Zapraszamy do odwiedzenia Adriana na Targach! :)

Nominacja do Nagrody - Srebrny Kałamarz

2007-11-20T14:22:00.000+01:00

Książka "Sąsiady" Adriana Markowskiego została nominowana do otrzymania Nagrody Literackiej Srebrnego Kałamarza im. Hermenegildy Kociubińskiej.
Nagroda zostanie przyznana przez Kapitułę Fundacji Zielona Gęś im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego 11 marca 2008 roku w dniu imienin poety.

Życzymy Adrianowi powodzenia!

Artykuł

2007-11-16T23:50:00.000+01:00

Fikcja w sosie własnym
(kliknij!)

Artykuł napisany przez Adriana Markowskiego
z CHIPA nr. 2/2005

FRAGMENT:

Unia Europejska, jak na doświadczoną kobietę przystało, podała na stół to, co sama lubi i co z fałszywym uśmiechem na twarzy musieli przełykać jej wszyscy poprzedni mężowie. Oczywiście mowa o wprowadzeniu przepisów dotyczących znaku CE, które - ciągnąc kulinarne porównania - przypominają danie mało zachęcające z wyglądu i również zupełnie niesmaczne, co jest charakterystyczne dla potraw wychodzących z unijnej kuchni. Skutki wprowadzenia znaku CE są na naszym rynku dobrze widoczne(...)

Magazyn Literacki KSIĄŻKI

2007-11-04T12:26:00.000+01:00

W "Magazynie Literackim KSIĄŻKI" ukazała się kolejna recenzja "Sąsiadów" Adriana Markowskiego. Aby ją przeczytać wystarczy kliknąć w powyższą okładkę :)

13 opowiadań o króliku - Adrian Markowski

2007-10-28T15:09:00.000+01:00

autor: Adrian Markowski
tytuł: 13 opowiadań o króliku
liczba stron: 81

miejsce wydania: Gdańsk

oprawa: miękka
wymiary: 120 x 170 mm
wydawca: Wydawnictwo L&L
ISBN: 83-88595-55-5

Kim jest tytułowy Królik? Człowiekiem? Królikiem? Otóż najczęściej jednym i drugim jednocześnie. Wszystko zależy od tego, kto na Królika patrzy. Książka pełna wysublimowanego humoru i koszmarnych wizji - to tylko z pozoru zestawienie paradoksalne. Wszystko jest tu możliwe.

2007-10-14T14:00:00.001+02:00

"Najlepsza książka jaką kiedykolwiek napisano! W każdym razie o mnie".
- sąsiad

"Takiej książki jeszcze nie było! A już na pewno nie o naszych sąsiadach!"
- żona sąsiada

"Czytam, czytam i jakbym sąsiada i jego żonę widział! Otwierasz książkę i od razu wiesz, co to za jedni".
- sąsiedzi sąsiada

Magiczny Miecz cd...

2007-10-13T23:08:00.000+02:00

Więcej o grze "Magiczny miecz", której współtwórcą jest Adrian Markowski :

strona
MAGICZNY MIECZ

oraz

FORUM

Sąsiady - Kot (opowiadanie 2)

2007-10-12T21:44:00.000+02:00

Kot

Do kotów nic nie mam.

Nikt nie może powiedzieć.

Na podwórku takiego zobaczę, przejdę obok. Jak

gdyby nigdy nic.

Nie da się złapać. Co wiem, to wiem.

Na schody albo do piwnicy się któryś zapędzi,

niech kto inny za takim gania. Nie ma głupich.

Pogryzie, podrapie, a i tak ucieknie.

Nie. Nic nie mam do kotów. Ja sobie, one sobie.

Po zimie, ciepło się wreszcie zrobiło, watę z okna

wieczorem wyciągam, otwieram, niech się, myślę,

trochę przewietrzy. Tylko krzesło do okna, żeby sobie

przy oknie na krześle posiedzieć przystawiłem.

Miauczy.

Siedzę, siedzę, czekam, może mu to miauczenie

przejdzie.

Dalej miauczy.

Miauczy, że wytrzymać nie można. Blisko gdzieś,

zdaje się, musi siedzieć.

Z krzesła wstałem, przez parapet się wychylam, na

podwórku ciemno. Patrzę.

Jest. Wielki. Cały w paski. Pod moim oknem.

Poczekaj, myślę. Ty ze mną tak, to ja z tobą też całkiem

inaczej. Zaraz ci się miauczenia do końca życia

odechce. W największym garnku wodę zagotowałem,

do okna wracam, wychylam się, żeby lepiej widzieć.

Raz, dwa, trzy, garnek do góry dnem odwracam!

Wrzask taki, jakby kto kota ze skóry obdzierał!

Światła w oknach się w całej kamienicy zaraz pozapalały.

Każdy chce zobaczyć. Już z powrotem na krześle

chciałem sobie usiąść, bo przecież więcej pod moim

oknem na pewno miauczeć nie będzie.

O rany boskie!

Co? Gdzie kot o rany boskie może mówić!

Bardziej się przez parapet wychylam, a tu już nie

tylko o rany boskie, ale i o Boże i inne jeszcze rzeczy

spod okna słychać! Patrzę.

Sąsiad. Z dołu. W piżamie w paski spod mojego

okna na czworakach ucieka. Do góry tylko raz po raz

oczami wielkimi ze strachu spogląda.

Odskoczyłem od okna, jakbym to nie ja na sąsiada,

tylko sąsiad na mnie garnek gorącej wody wylał. Do

kuchni poszedłem, siadam przy stole, wstaję, w tę i z

powrotem chodzę. Całkiem mi się siedzieć przy oknie

odechciało. Garnek gorącej wody na sąsiada wylałem!

Gorącej wody! Na sąsiada!

Pochodziłem czas jakiś, o sąsiedzie i gorącej wodzie

pomyślałem, ale w końcu myślę, bez dwóch

zdań. Sam sobie winien! Jakby pod moim oknem

w piżamie w paski nie miauczał, to bym na niego gorącej

wody nie wylał. A tak co? Żebym nawet i wiedział,

że nie kot tylko sąsiad, sąsiadowi powiedzieć,

żeby nie miauczał, albo żeby sobie na inne podwórko

miauczeć poszedł przecież nie mogę!

Jak? Sąsiadowi? Żeby nie miauczał?

W cudze sprawy nosa wsadzać nie będę. Do sąsiadów

nic nie mam. Ja sobie, oni sobie.

To okno na noc tylko dobrze zamknąłem i położyłem

się spać. Jak pogotowie zaraz przyjechało, z łóżka nawet

nie wstałem, żeby zobaczyć po kogo. Nie moja sprawa.

Przed południem jakoś wstaję, do ubikacji na podwórko

wychodzę. Sąsiadki dwie na schodach stoją.

Pogotowie, jedna do drugiej powiada, w nocy sąsiada

zabrało. Poparzył się.

Dzień dobry sąsiadkom powiedziałem i do ubikacji

poszedłem.

Parę tygodni minęło. Któregoś dnia kładę się spać,

okno zostawiam otwarte.

Miauczy.

Leżę, leżę, leżę, zasnąć od tego miauczenia nie

mogę.

Dalej miauczy.

Wstaję, wyglądam przez okno.

Sąsiad. Po drugiej stronie podwórka. W piżamie

w paski, obok drzwi sobie siedzi.

Poczekaj, myślę. Jak nic zaraz ktoś ci garnek gorącej

wody na głowę wyleje.

Zamknąłem okno, wracam do łóżka, próbuję zasnąć.

Nie mogę. Okno zamknięte, a miauczenie i tak

słychać.

Wstaję, do kuchni idę, siadam przy stole, wstaję,

w tę i z powrotem z kuchni do pokoju chodzę. Całkiem

mi się w końcu spać odechciało. W domu tych,

co im pod oknami miauczy nie ma, czy jak?

Nie, myślę! Dosyć! Żadnego miauczenia na podwórku

nie będzie!

W garnku największym wody zagotowałem, schodzę

na dół. Przez podwórko przeszedłem, sąsiadowi co

pod drzwiami siedzi, dobry wieczór mówię.

Sąsiad miauczeć przestał. Dobry wieczór sąsiadowi,

odpowiada. I dalej siedzi.

Na garnek tylko jakoś tak, że żal patrzeć, patrzy.

Żal mi się sąsiada zrobiło, ale co? Powiedzieć mu,

żeby nie miauczał przecież nie mogę!

W cudze sprawy nosa wtykać nie będę! Chce mu

się miauczeć, niech miauczy!

Wszedłem schodami na półpiętro, okno otworzyłem,

przez parapet się wychylam, czekam.

Tylko znowu miauczeć zaczął, raz, dwa, trzy, garnek

do góry dnem odwracam.

Przestał. Żadnego wrzasku nie słychać. Wyglądam.

Przez podwórko na czworakach po cichu sąsiad

do siebie ucieka. Wstyd mu się pewnie zrobiło, że za

tamtym razem sąsiadów wszystkich w całej kamienicy

wrzaskami pobudził.

To potem znów przez parę tygodni sąsiada nie było.

Żonę jego tylko na podwórku raz, czy dwa spotkałem.

Dzień dobry powiedzieliśmy '73obie i tyle. Pytać

o sąsiada na pewno nie będę.

A tamtej nocy znów pogotowie po kogoś przyjechało.

Ale sąsiadek żadnych na drugi dzień na schodach

nie spotkałem.

To przez parę tygodni sobie spałem przy otwartym

oknie.

Któreś nocy, okno jak zawsze mam otwarte, znów

miauczenie słychać. Gdzieś blisko. Jak nic pod moim

oknem usiadł!

To już nawet nie wyglądałem tylko zagotowałem

wodę i razem z garnkiem na głowę mu spuściłem.

Nawet nie popatrzyłem, czy ucieka.

To potem jakoś wcale już sąsiada więcej nie widziałem.

Żona tylko jego parę dni później na czarno

ubrana nie wiadomo czemu chodzić zaczęła. Raz,

drugi na podwórku ją spotkałem, powiedziałem

dzień dobry.

Pytać przecież o sąsiada nie będę.

Nic mi do niego.

On sobie, a ja sobie.

Recenzja SĄSIADÓW

2007-08-21T10:21:00.000+02:00

Autor: Adrian Markowski

Tytuł: „Sąsiady”

NOWY HORYZONT Agencja Wydawnicza,Warszawa, 2007

Sąsiady w oknie.

Gdzieś, w kamienicy z oknem na podwórko-studnię, w Pcimiu albo we Włochach, żyją sąsiady. Wścibscy i zawistni. Wyrachowanie uprzejmi. Dawne reality show, „Okno na podwórze” (Hitchcock). Sąsiadów można łatwo podejrzeć. Ten z naprzeciwka kupił niedawno syrenkę. Panisko. Inny żonę tłucze. Zawsze w niedzielę po obiedzie. Budzi szacunek – wszyscy mu się kłaniają. A ja swojej – nie mam za co, i syrenki też nie mam. „Czasem lubię sobie popatrzeć przez okno. „Nie, żeby mnie to zaraz obchodziło, jak niektórych”. („Okno”)

Coraz mniej takich podwórek, ale tamte okna zastąpiły nam ekrany telewizorów, tabloidy, kolorowa prasa, które w podglądaniu sąsiada-bliźniego sięgają znacznie głębiej niż to było możliwe przez normalne okna.

Niezwykle intrygująca i wręcz fascynująca (przez sposób jej przedstawiania) jest warstwa obserwacji obyczajowych. Jesteśmy gdzieś w Polsce, może pięćdziesiąt, może zaledwie dziesięć lat temu we wspomianej kamienicy z oknami na podwórze. Zbliżają się święta. „Ze święconym, w sobotę którąś, z samego rana, do kościoła idź, żona do mnie powiada. Jakie to święto? Pytać żony przecież nie będę, bo zaraz by wiedziała, że wiem, że sama też nie wie”. („Święcone”). Polski katolicyzm w pigułce; powierzchowny, rytualny, bezrefleksyjny. Ośmieszenie tej rzekomo stuprocentowo katolickiej Polski.

Do kamienicy sprowadził się nowy. Wyróżniał się. Inteligent. No to my z sąsiadem stanęliśmy w bramie i nogę mu podstawiamy. „Pożytek z niego żaden. Inteligent”. I tak to podstawianie nogi trwało, aż któregoś dnia zamiast sąsiada-inteligenta z mieszkania wyszedł królik i pokicał skubać trawę. („Przemiany”).

Nagle ze sklepów zniknął cukier. „Przez parę dni ostatnich, sąsiedzi cukier cały w sklepach wykupili”. Pamiętacie? Kto pamięta, to pamięta… Bohater szuka cukru u sąsiadów. Do sąsiada jednego zaszedłem, i że cukru nie mam, mówię. Tego zdania nie ma w książce, ale próbuję naśladować ten oryginalny styl autora. Cukier wykupili, ale też i gazety. Pewnie było tam napisane, że koniec świata będzie, bo co by innego. „Co mi tam koniec świata, jak herbaty i tak, odkąd ostatni raz w ręku gazetę miałem, nie słodzę”. („Koniec świata”) Oto przykładowa pointa, którymi autor często nas zaskakuje. Stanowi to ważny element jego poetyki. Absurd, paradoks. Taki komentarz do świata przedstawionego, który burzy niby-logiczny przebieg zdarzeń, sprowadzając całość do absurdu.

„Króliki same w całej dzielnicy mieszkają” („Małżeństwo w czterech aktach”). Kim jest królik? Czym jest królik? Oba pytania są zasadne. Jest przyjacielem do wódeczki, a potem potrawką na obiad. Szkoda tylko, że go żona na nowej ceracie oprawiała. Jest milicjantem, „władzą ludową”, która cię dopadnie nawet w parku na ławce (”dokumenty proszę”). Jest karpiem na święta i dzieckiem w wózku (bo wszyscy „się króliczą”). Świat urojeń, atmosfera osaczenia, zamiana ról. Sąsiad, co to się go wszyscy bali sam zawisł na desce ubity przez innego królika. „Wielki chłop! Chłopisko! A teraz co? Wisi i nic! (…) A taki miałem do niego szacunek!” („Królik”). Kat zmienia się w ofiarę. W królika, dla bezpieczeństwa, wciela się też prześladowany Inteligent.

W tej plejadzie królików autor ukazuje nam świat, który nie tylko jest odtworzeniem przeszłej rzeczywistości. Ten świat w nas nie zaginął. Żony się nie tłucze może koniecznie w niedzielę po obiedzie, ale gnębi się ją w sposób bardziej wyrafinowany; pod oknem nie stoi syrenka, ale stoi Alfa Romeo (wpisać właściwą …), władzy ludowej, sprawdzającej dokumenty już nie ma, ale jest władza zaglądająca w nas głębiej, boleśniej i dotkliwiej, wietrząc szafy i rzeczpospolite. Towarzysza Józefa wprawdzie nie ma, „tylko salceson zamiast towarzysza Józefa dają! (…) Za towarzysza Józefa też salceson był. I salceson i towarzysz Józef!” („Gazeta”). A teraz: jest salceson, szynka w ciągłej sprzedaży, a w miejsce towarzysza Józefa – królik, może?

Świat przedstawiony u Adriana Markowskiego daje możliwości wielu interpretacji na poziomie społeczno-obyczajowym, psychologicznym, politycznym. Jednakże nie jest to twórczość dająca się łatwo zaszufladkować. Kiedy już nam się wydaje, że uchwyciliśmy konwencję, autor zaskakuje nas nieoczekiwana pointą, zwrotem akcji, wprowadzeniem na scenę… królika. I śmieszno i straszno…

Język tomu opowiadań „Sąsiady” jest wartością samą w sobie, a jednocześnie pełni ważną funkcję interpretacyjną. Nie da się strony przelecieć wzrokiem (co dalej?!). Autor zmusza nas do przeczytania samego języka. Jest on narzędziem – opowiada historię, jednocześnie jednak będąc jej tworzywem, jej treścią. Precyzyjny, pojemny choć zdeformowany do granic karykatury języka literackiego, opisuje osobowości i relacje międzyludzkie; jest połową treści i znaczeń. W drugiej połowie czytelnik odkrywa tyle, na ile pozwala mu wiedza, doświadczenie, kultura i wyobraźnia. Może na myśl się nasuwa Mrożek, może Topor albo Ionesco? Może przypomina się któryś z sąsiadów?

Podsumuję swoje refleksje pointą autora: „A w gazetach, (…) że dobrze, pisali, a teraz, dalej myślę, piszą, że jak zawsze pisali, że dobrze, to było niedobrze, to znaczy, że jak niby zawsze było? (…) Strach pomyśleć.” A za Gogolem dodam: „Z czego się śmiejecie? Z samych siebie się śmiejecie”.

Markowski jest autorem książki „13 opowiadań o Króliku”, wydanej w roku 2000 przez Wydawnictwo L&L.

Anna Ratuś

Sąsiady - Wesołych Świąt (opowiadanie 1)

2007-08-16T17:01:00.001+02:00

Wesołych Świąt!

Po karpia, przed świętami mnie żona wysłała.

Gdzie ja jej karpia dostanę?

Dużego, mówi, przynieś, żywego! Inaczej, co to za

święta? Jakie to święta, jak się karpia przed śniadaniem

nie utłucze?

Pieniądze z portmonetki daje i drzwi otwiera.

Na podwórko wychodzę, patrzę. Sąsiedzi do domu

karpie w gazetę owinięte niosą. Silne sztuki, bo

jak trzeba się w siatkach rzucają.

Dwa muszę dostać, myślę. Jakby po jednym tylko

dawali, trudno, drugi raz w kolejce stanę. Jednego

przyniosę i co? Żona zaraz utłucze i już po świętach.

Młotka do karpia nawet do ręki nie wezmę. A tak,

ona swojego, ja swojego utłukę.

Z bramy wychodzę. Dokąd po karpia? Sąsiadów,

tych, co nieśli, mogłem zapytać. Z drugiej strony,

może i lepiej, że nie pytałem. Zaraz by mnie na drugi

koniec miasta albo i dalej wysłali! Z sąsiadami znamy

się nie od wczoraj! Wesołych Świąt!

Na ulicy kolejka. Długa. Za róg zakręca. Może po

karpia?

Do ostatniego podchodzę, pytam. Nic. Głowy nawet

nie odwróci. Tylko do tego, co przed nim, bliżej

się przysuwa. Odczekałem chwilę, pytam jeszcze raz.

Znów nic.

Postałem chwilę, w końcu, dalej na pewno będą

wiedzieć, czy po karpia, mówię, pójdę zapytać.

Wszystkie głowy się do mnie zaraz odwróciły. Jakie

dalej, ten, co nie mówił, mówi. Dalej pójść chce,

kto inny krzyczy, i do kolejki się wepchać! Wesołych

Świąt! Tu niektórzy od rana stają!

Jak od rana, to już na pewno po karpia! Staję na

końcu. A że za mną następni stają, to już całkiem jestem

pewien, że po karpia. Po co innego mieliby stawać?

Przed świętami?

Kolejka przesuwa się krok za krokiem. Mijam róg ulicy,

jeszcze jeden, następny. Na dwie się rozchodzi. Jedni

na prawo idą, drudzy na lewo. Którędy po karpia?

Pytać nie będę. I tak nikt nie powie. A jak powie,

to skąd wiadomo, czy nie wie, czy wie, tylko nie chce

powiedzieć? Na wszelki wypadek idę w lewo. W prawo

rybny jest, a w rybnym przed świętami to już na

pewno karpia nie dostanę!

Dookoła coraz więcej kolejek. Jedne w tę samą

stronę, co moja, idą, inne w całkiem inną. Jedne

wzdłuż ulicy, inne w poprzek. Nikt do nikogo słowa

nie powie. Każdy się tylko do pleców tego, co przed

nim, jak najbliżej przysuwa.

Dochodzę wreszcie do sklepu.

Mydlarnia.

Karpia do mydlarni rzucili, czy jak?

Wchodzę do środka. Mydło dają, gdzieś z przodu

kolejki słyszę. Szare. Ale za to po dwa kawałki. Przed

świętami mydło, jak znalazł! Dochodzę do lady, płacę.

Kobieta przede mną dwa kawałki salcesonu kładzie

i w gazetę owija.

Wziąłem, gazetę odchylam i na kobietę patrzę.

Mydło, w końcu do niej mówię, miało być, nie

salceson.

Patrzy na mnie, jakbym nie w tej, co trzeba, kolejce

stanął.

W głowie, mówi, poprzewracane ma! I znów to na

mnie, to na tych, co za mną stoją, spogląda. Umyć się tym

może albo zjeść, mówi. Wesołych Świąt! Mnie wszystko

jedno. Niech się szybciej namyśla! Za nim czekają!

Salceson w gazecie do kieszeni palta chowam i bez

słowa ze sklepu wychodzę. Może też mam jej Wesołych

Świąt życzyć? Nie ma mowy! Tabliczkę, że zaraz

wraca, wywiesi i co? Już widzę, jak ci, co za mną stoją,

Wesołych Świat mi życzą!

Staję przed sklepem. Na lewo kolejka, na prawo

też. Między nimi inne jeszcze. Końca żadnego nigdzie

nie widać. Która po karpia?

Do pierwszej z brzegu kolejki podchodzę, o koniec

grzecznie pytam. Nic. Nikt głowy nawet nie odwróci.

Do następnej idę. To samo. Każdy gdzie indziej

patrzy.

Dobrze, że mam salceson. Obok takiego jednego,

niedużego staję i do kieszeni sięgam.

Głowy nie odwraca, ale widzę, że patrzy. Salceson

z gazety rozwijam. Spojrzał raz, spojrzał drugi,

w końcu do tego, co za nim stoi, się przysuwa. Odwraca

się i, ten tu miejsce miał zajęte, mówi, po mydło

tylko, do innej kolejki stać poszedł. Wchodzę do

kolejki. Gazetę przedarłem i kawałek salcesonu daję.

Gdzie mydło rzucili, ten, co mnie wpuścił, zaraz

się pyta. Nic nie mówię. A co mam niby powiedzieć?

Dobrze, że z tyłu, za mną stoi. Przynajmniej nie muszę

udawać, że patrzę w inną stronę.

Posuwam się z kolejką, krok za krokiem. Jedna

ulica, druga, następna. Znów obok mydlarni przechodzę

i już jestem przy warzywnym. Tyle stałem.

Trzeba coś wziąć.

Do sklepu wchodzę, staję na palcach, żeby zobaczyć,

co dają. Pudełka jakieś nieduże kobieta na ladę

kładzie. Herbatę, gdzieś z przodu kolejki słyszę,

do warzywnego rzucili. Ale że mi się zaraz mydlarnia

przypomniała, to pomyślałem sobie, że pewnie wcale

nie herbatę dają, tylko może mydło? Do kobiety

wreszcie dochodzę, płacę. Pudełko przede mną kładzie.

Naftalina. W kulkach. I Wesołych Świąt życzy.

Słowa nie powiedziałem. Wziąłem. Wychodzę.

Przed warzywnym czas jakiś musiałem pochodzić,

nim jeden taki za naftalinę do kolejki mnie wpuścił.

Salcesonu ostatni kawałek może miałem oddać? Niedoczekanie!

Stanąłem, czekam tylko, aż ten, co naftalinę wziął,

skąd herbatę mam, się zapyta. Ale nie. Przysunął się

i że landrynki, co je ode mnie dostał, dzieciakowi zaniesie,

powiada. Nic nie mówię. Dzieciaka tylko mi

się szkoda trochę zrobiło.

Znów parę ulic mijam. Późno się robić zaczyna. Do

domu bez karpia zdaje się będzie trzeba wracać. Trudno.

Do sklepu, gdzie kolejka idzie, tylko jeszcze wejdę.

Sklep coraz bliżej. Ci co już wychodzą, w gazetę

owinięte coś niosą. Może karpie? Blisko już całkiem

jestem, patrzę.

Monopolowy.

Z pustymi rękami do domu nie wrócę! Karpia

w monopolowym nie dostanę, ale przynajmniej na

pewno wiadomo, co dają. Dnia nie zmarnowałem!

Przy drzwiach jestem, na palcach staję, patrzę. Półki

całkiem puste. Na wagę sklepowa coś kładzie i w gazetę

owija. Aż mi się gorąco zrobiło.

Karpia, jak nic karpia do monopolowego rzucili!

Do lady dochodzę, chcę płacić. Jeden czy dwa, kobieta

pyta. Wiedziałem! Dwa, mówię. Od razu pieniądze

kładę i siatkę nadstawiam.

Patrzę.

Pod ladę gdzieś sięga i królika żywego wyjmuje.

Za uszy go trzyma. Biały może być, pyta. A że ja nic,

to zważyła, w gazetę owinęła i do siatki mi kładzie.

Drugiego też zaraz. Wesołych Świąt! Reszty jeszcze

trochę dostałem.

Przed sklepem w kółko sobie trochę pochodziłem.

W kieszeni tylko drobne zostały, króliki się w siatce

rzucają. Jak tu z nimi do domu wrócić? Z drugiej

strony do utłuczenia królik nawet od karpia lepszy!

Jakoś to będzie.

W jedną stronę idę, w drugą. Wszędzie kolejki.

Nie można przejść. Po tabliczkach z nazwami ulic na

domach się rozglądam. Okolica miasta jakaś dalsza.

Którędy do domu?

Pytam, każdy w inną stronę patrzy. W końcu, kolejkę

jedną, inną całkiem niż wszystkie inne widzę.

Każdy siatkę pełną albo dwie w rękach trzyma. Na

pewno do domu!

Nieduży jeden taki za ostatni kawałek salcesonu

do kolejki mnie wpuścił. Króliki się w siatce rzucają.

Niech dobrze trzyma, ten, co salceson wziął, powiada,

żeby karpie nie uciekli!

Do miejsca, gdzie się kolejki dwie w jedną schodzą,

doszedłem i już przy swoim domu jestem. Szarówka

się robi. Przez podwórko idę, z okien sąsiedzi,

pewnie ci, co karpia jeszcze nie mają, tak na mnie patrzą,

że najlepiej byłoby stanąć i od razu powiedzieć,

że nie karpie, tylko króliki niosę.

Do domu wchodzę. Żona w przedpokoju siatkę

ode mnie bierze i do kuchni idzie. Zaglądam. Króliki,

jak gdyby nigdy nic, z gazety rozwija i do łazienki

niesie.

Do wanny włożę, zaraz się do mnie odzywa, żeby

do jutra żywe były. Z samego rana do kościoła pójdziesz

poświęcić, a potem utłuczemy. Po jednym. Ja

swojego, a ty swojego utłuczesz. Dobrze, powiada dalej,

że karpia wystałeś. Co to za Wielkanoc by była?

Jaka to Wielkanoc, jak się przynajmniej karpia nie

utłucze?

książka wydana przez wydawnictwo NOWY HORYZONT

2007-08-07T19:37:00.000+02:00

Na łamach "Notesu Wydawniczego" ukazała się recenzja książki Adriana pt. "Sąsiady". Można ją przeczytać TUTAJ!

Adrian Markowski - cóż to za jeden? ;)

2007-08-07T16:09:00.000+02:00

Adrian Markowski - rocznik 1965. Twórca popularnych gier planszowych (m. in. serii "Magiczny Miecz"); autor bestsellera pt. "13 opowiadań o króliku" oraz wydanej w 2007 r. książki pt. "Sąsiady" (przez wydawnictwo NOWY HORYZONT).
Pisał dla "Życia" (z kropką) oraz jest redaktorem naczelnym Computer Reseller.

Nieodmiennie sceptyczny wobec dogmatów i wszelkich mitologii...